آنچه بايد قبل از نوشتن طرح‌تجاري دانست

همان طور که اشاره شد نوشتن يك طرح‌تجاري كاري وقت‌گير و سنگين است و در صورت شكست خوردن طرح، کارآفرين زمان و هزينه‌اي كه صرف نوشتن طرح‌تجاري كرده است را از دست خواهد داد. براي جلوگيري از اتلاف وقت و هزينه، به خصوص در تدوين طرح تجاري فعاليتهاي بزرگ و پيچيده ی اقتصادي، معمولاً قبل از نوشتن طرح‌تجاري بررسي‌هايي صورت مي‌گيرد که به آن ها “امکان سنجی” گفته می شود. امکان سنجی ها کلی تر از بررسی های معمول بوده و مشکلات احتمالی را شناسایی می کنند تا در صورت وجود مشکلی جدی و غیر قابل حل، قبل از شروع نوشتن طرح‌تجاري، عمليات متوقف شود.

امكان‌سنجي يك طرح مستلزم بررسي كسب‌وكار در چهار حوزه‌ ی محصول/ خدمت، صنعت، بازار/ مشتري و تأمين مالي است. در زیر تعدادی از پرسش‌هاي مرتبط كه كارآفرين را در اين مرحله ياري مي‌دهد، آورده شده است:

محصول/ خدمات

1)      منافع و مزاياي حاصل از اين كالا يا خدمت چيست؟

2)      چه عملياتي براي توليد محصول بايد انجام گيرد و زمان انجام هر يك به چه صورت است؟

3)      آيا امکان بهره‌مندي از حقوق معنوي وجود دارد؟

4)      تفاوت این محصول/خدمت با محصولات/خدمات مشابه موجود در بازار چیست؟

صنعت

1)      ويژگي‌هاي جمعيت‌شناسي و تمايلات صنعت به چه صورت بوده و صنعت در چه مرحله‌اي از چرخه‌ي حياتش قرار دارد؟

2)      آيا موانعي براي ورود به صنعت وجود دارد؟ اگر وجود دارد چيست؟

3)      حجم هزينه‌هاي فناوري و تحقيق و توسعه چقدر است؟

4)      حاشيه سود معمول صنعت چقدر است؟

5)      آيا با توزيع كنندگان، رقبا، خرده‌فروشان و… تماس داشته‌ايد؟ نظر آنها چيست؟

مشتري/ بازار

1)      ويژگي‌هاي جمعيت شناختي بازار هدف چيست؟

2)      مشتري كيست و چه ويژگي‌هايي دارد؟

3)      آيا تا به حال با مشتري صحبت كرده‌ايد؟

4)      رقبا چه كساني هستند و چگونه از آنها متمايز مي‌شويد؟

5)      چه گزينه‌هايي براي كانال توزيع وجود دارد و هر يك به چه مشتري‌هايي سرويس مي‌دهند؟

مالي

1)      سرمايه ی مورد نیاز برای راه‌اندازي کسب و کار چقدر است؟

2)      سرمايه در گردش (فعال) مورد نياز چقدر است؟

3)      چه هزينه‌هاي ثابتي داريم؟

4)      چقدر طول مي‌كشد كه سود شركت مثبت شود؟

5)      نقطه‌ي سربه‌سر كسب‌وكار كجاست؟

در بخش امكان‌سنجي با وجود اینکه از اطلاعات مفصل و دقيقي استفاده نمي‌شود، در نهایت به تخمين خوبي از قابل اجرا بودن يا نبودن كسب‌وكار می رسیم. پس از اينكه در اين مرحله كارآفرين به اجرایی بودن طرح خود پي برد، بايد براي آغاز كسب‌وكار خود برنامه‌ريزي کند و اينجاست كه نوشتن طرح‌تجاري آغاز می شود.

 منبع : “کارآفرینی ، یک جرعه از بینهایت”، سید علیرضا فیض بخش